Zbyt długie spanie – przyczyny. Czy nadmierne spanie szkodzi?

Za dużo śpię – choroba czy zwykła sytuacja?

Ile powinno się spać?W przypadku zdrowej osoby dorosłej optymalna ilość snu wynosi siedem godzin, jednak dopuszczalna jest godzina krócej lub dłużej, co daje nam przedział wynoszący od 6 do 8 godzin. W przypadku dzieci czas zależy od ich wieku. Noworodki śpią zwykle 14–17 godzin na dobę, a nastolatki 8–10 godzin. 

Zarówno zbyt krótki sen oraz nadmierne spanie bardzo negatywnie wpływają na organizm i mogą być oznakami poważniejszych chorób. W tym tekście skupiamy się na tym, co może sygnalizować zbyt długie spanie każdej doby. 

Kiedy mamy powody do niepokoju? Można poczuć się zaalarmowanym, gdy zjawisko to zaczyna  występować częściej niż trzy raz w tygodniu. Od czasu do czasu każdemu może się zdarzyć dłuższy wypoczynek, co może być spowodowane różnymi czynnikami – jak najczęściej spotykane przemęczenie oraz stres. W takiej sytuacji organizm po prostu regeneruje siły, aby przywrócić sprawne działanie.

Gdy częściej występuje zbyt długi sen, przyczyny mogą mieć podłoże zdrowotne i świadczyć o tym, że dzieje się coś złego. A co konkretnie? Nadmierny sen może być spowodowany różnymi czynnikami, a jego skutki są najczęściej niekorzystne dla zdrowia. Badania obserwacyjne pokazują związek między regularnym snem trwającym ponad 9–10 godzin a większym ryzykiem niektórych chorób i wyższą śmiertelnością, jednak nie dowodzą, że sam długi sen jest ich przyczyną. Może wiązać się z zaburzeniami rytmu dobowego i zmianami metabolicznymi, choć zależność ta nie jest jednoznacznie wyjaśniona.  

Czy zbyt długi sen szkodzi? Zazwyczaj tak

Jeśli ktoś zgłasza się do lekarza i mówi „śpię po 12 godzin i się nie wysypiam” lub „za długo śpię co zrobić”, może to być związane m.in. z chorobami serca, cukrzycą, zaburzeniami hormonalnymi, depresją, bezdechem sennym lub działaniem leków. Dlatego osoby martwiące się zbyt długim snem są kierowane na badania EKG, morfologię (lekarz może zlecić morfologię krwi, oznaczenie glukozy, TSH oraz inne badania zależnie od objawów) mierzone jest im również ciśnienie oraz przeprowadzane są badania uzależnione od indywidualnego stanu organizmu.

Zbyt długie spanie przyczyny może mieć rozmaite, dlatego tak istotne jest, aby poznać źródło problemu, co pomoże w skutecznym jego zwalczeniu. Hipersomnia to zaburzenie charakteryzujące się nadmierną sennością w ciągu dnia lub nadmiernie wydłużonym snem mimo odpowiedniej ilości snu nocnego.  Może być to spowodowane poważnymi problemami organizmu, w tym udarem mózgu lub być objawem choroby neurodegeneracyjnej. 

Długie spanie przyczyny może mieć także farmakologiczne. Dotyczy to osób, które przyjmują regularnie leki mające wpływ na aktywność organizmu. Może być związana z chorobami neurologicznymi, urazami mózgu lub rzadziej następstwami udaru.

Jak działa nieleczona senność?

Zbyt długi sen objawy daje zarówno na poziomie ciała, jak i psychiki. Organizm może rozregulować się, co przekłada na zwiększone ryzyko cukrzycy, problemów z sercem, a nawet podnosi ryzyko nowotworów. Ponadto dłuższe spanie to mniejsza aktywność za dnia, skutkując mniejszym spalaniem kalorii i może prowadzić do otyłości.

Nadmiar snu skutki ma także inne – poziom cukru we krwi ulega wahaniom, a praca mózgu zostaje osłabiona. Zbyt długi sen na poziomie psychicznym prowadzić może do depresji lub innego rodzaju zaburzeń. Utrudnia także koncentrację, wpływając bardzo negatywnie na wykonywanie codziennych obowiązków oraz obniżając mocno komfort życia.

Jak można regulować długość snu?

Jeśli myślisz za dużo śpię – choroba nie musi być tego przyczyną. Przed odwiedzeniem lekarza spróbuj wziąć w karby swoje codzienne zachowania i samodzielnie zwalczyć ten problem, co może pomóc w powrocie organizmu do prawidłowego działania.

 Jak można to zrobić? Oto kilka sposobów:

• dbaj o regularne pory kładzenia się – codziennie kładź się na spoczynek i wstawaj o tym samym czasie;
• zadbaj o właściwą higienę snu – przygotuj odpowiednio sypialnię, dbając o jej właściwą temperaturę, unikaj również narażenia na światło niebieskie bezpośrednio przed pójściem spać;
• unikaj jedzenia później niż dwie godziny przed snem – zadbaj również o to, aby kolacja była lekkostrawna;
• unikaj używek – pobudzają one organizm do aktywności, co przekłada się na utrudnione zasypianie;
• unikaj drzemek – jeśli zdarzają Ci się popołudniowe drzemki, staraj się tego unikać. Dają one energii organizmowi, pobudzając go do aktywności. Mogą również prowadzić do rozregulowania rytmu dobowego.

Oczywiście bardzo wydajnie w regulacji snu pomoże budzik nastawiony na odpowiednią godzinę. Należy unikać często spotykanego zwyczaju jego wyłączania i wracania do snu. Jeśli budzik zadzwoni, wyłącz go, ale nie zamykaj oczu, tylko od razu podnieść się z łóżka. Nie daj się skusić ciepłej pościeli – Twój organizm Ci za to podziękuje.

Co za dużo, to niezdrowo

Czy nadmiar snu szkodzi? Tak, ale zaznaczamy jeszcze raz – wyłącznie, jeśli jest to często powtarzająca się sytuacja. Regularna potrzeba bardzo długiego snu wymaga wyjaśnienia, ponieważ może świadczyć o zaburzeniach zdrowotnych.   Jeżeli pomimo wypróbowania powyższych sposobów to zjawisko nadal występuje, warto skonsultować się z lekarzem. 

Jeżeli nadmierny sen utrzymuje się przez dłuższy czas, warto skonsultować się z lekarzem, aby ustalić jego przyczynę. To pozwoli zlikwidować problem zanim zdąży się rozwinąć.